Rifshöfn til forna:
Rifshöfn er staðsett yzt (vestast) á norðanverðu Snæfellsnesi á tanga eða nesi sem kallast Rif.
Fyrir innan Rifstanga renna tvær smáár til sjávar og mynda ós, sem kallast Rifsós.
Að innanverðu við ósinn er malarkambur sem nær að Ólafsvíkurenni, kallast kamburinn Harðikambur.
Fyrir utan Rifsós austur af töngunum er skerið Taska og boðinn Djúpboði. Sundið milli Tösku og boðans heitir Stofusund.
Taskan fer á kaf á háflæði, en þó brýtur alltaf á henni og er hún því ekki eins hættuleg og Djúpboðinn sem er blindsker.
Gjöful fiskimið eru stutt undan Rifi, má þar nefna Brúnirnar sem eru brúnir Kolluáls. Kolluáll er eins og dalur á mararbotni, sem skerst inn Breiðafjörðinn, allt inn undir Bjarnareyjar. Inn eftir þessum dal eða ál gengur fiskurinn og liggur í honum, nema þegar ber við að hann hleypur upp á grunnið. Hlíðar álsins eru snarbrattar, á nokkrum áratogum skiptir úr 30 faðma dýpi í 120 faðma eða meira, en á þeim slóðum eru Brúnirnar.
Til forna var Rifið líflending á útnesinu og oft var það að allir bátar lentu hlaðnir á Rifi, þótt ekki yrði á sjó komist frá öðrum verstöðvum vestan Jökuls vegna brims.
Rifið var einn allra besti verslunarstaður til forna og var þar þegar verslað á landnámstímum. Á 15 öld ráku Englendingar umfangsmikla verslun á Rifi.
Rif er upphafsstaður saltfiskverkunar á Íslandi, Englendingar fluttu þangað salt og byggðu salthús á 15. öld sem þeir verkuðu í. Fiskur var í byrjun lagsaltaður í stór kör, og eru til heimildir fyrir því að þau kör hafi verið til á Rifi þegar kaupstaðurinn lagðist þar af um 1700.
Árið 1703 voru búsettir í Rifsumdæmi, sem náði frá Öndverðarnesi að Búlandshöfða, 177 fjölskyldur eða 1022 sálir, og aðeins 48 þeirra lifðu eingöngu á landbúnaði, en 974 af sjávarafla. Rif var þá og hafði raunar verið tvær liðnar aldir svo langsamlega stærsta sjávarþorp á Íslandi.
Höfn tók að spillast á Rifi á tímum einokunarverslunar. Hólmkela breytti farvegi sínum og rann nú austar í Ósinn og tók hann að fyllast af framburði. Gerðu Rifsarar nú fyrstu opinberu kröfur um hafnarbætur og báðu um að mega breyta farvegi Hólmkelu til fyrra horfs. Um þetta gekk dómur árið 1686 og var málinu vísað til Landsfógeta sem sinnti því engu og var Hólmkela látin eyðileggja bestu fiskihöfn landsins. Hrakaði öllu á Rifi upp úr þessu og fólk flúði þaðan, bátar grotnuðu og hús hrundu. Aðeins einn bóndi varð eftir á Rifi og kaupmaðurinn flutti til Ólafsvíkur og fékk þá höfn löggilta með konugnsbréfi 26. mars 1687.
Um 1880 beitti Lárus Skúlason á Sandi, þá sýslunefndarmaður, sér fyrir lendingarbótum á Rifi. Lítið gekk til ársins 1882 en þá samþykkti sýslunefnd að skora á amtsráðið að útvega 3-400 kr. styrk úr landsjóði til lendingbóta á Rifi.
Amtsráðið treysti sér ekki til að leggja til þessa fjármuni þar sem ekki lá fyrir kostnaðaráætlun.
Árið 1884 er svo loks hafist handa við að breyta farvegi Hólmkelu og Laxá í sinn upprunalega farveg. Fyrir þessu stóð Lárus Skúlason á Sandi. Þegar búið var að vinna 54 dagsverk varð Lárus veikur og hætti þá vinnan. Fjárskortur varð einnig til þess a verkið tafðist enn. Tómas nokkur á Ingjaldshóli safnaði saman mönnum árið 1885 og hófust þeir handa að nýju og unnu endurgjaldslaust. Tómas gaf þeim hressingu, þ.e.a.s. brennivín til uppörfunar. Það er svo 1887 aðverulegar skriður kemst á málið þegar sýslunefnd veitir 800 kr. til verksins og Torfi í Ólafsdal
er fenginn ásamt sínum mönnum til að fullklára verkið. Torfi lauk verkinu en nóttina eftir að því lauk og Torfi var farinn heim rauf Hólmkela varnargarðana sem byggðir höfðu verið og hóf að renna á ný í sinn gamla farveg. Og við það situr enn.
Er það mál manna að skarð hafi verið rofið í varnirnar af manna völdum, og voru þeir bændur sem land áttuð að grunaðir um verknaðinn án þess að nokkurn tíma yrðu færðar á það sönnur. Illa fór þannig fyrir fyrstu hafnarbótum á Íslandi.